Veelgestelde vragen van scholen

Veelgestelde vragen van scholen 2017-02-26T16:43:52+00:00
Hoeveel kunnen we de programma’s en projecten invoeren?

2017-06-19T23:18:31+00:00

We zien in de praktijk dat scholen de invoering op verschillende manieren aanpakken.

De eerste is de ‘project voor project’-aanpak. Een heel normale werkwijze, ook binnen het Worldschool Network! Kies het onderzoekprogramma dat de school het beste past, en kijk daarna of je nog meer wilt. In het beste geval zijn de gekozen projecten exempels van een beleidslijn van de school, zodat samenhang ontstaat in het toewerken naar hoge doelen.

De tweede strategie is de ‘docent voor docent’-aanpak. In dat geval begint de school met projecten die door één of enkele docenten worden gedragen, en hoopt men dat succes tot meer betrokkenheid van andere docenten zal leiden. Ook dit gebeurt binnen het Worldschool Network. Met als duidelijk nadeel dat er maar één docent ziek hoeft te worden of de hele samenwerking valt in duigen. Niettemin is het een normale invoeringsstrategie.

In de derde aanpak heeft de school een beleid voor het ontwikkelen van een doorgaande lijn voor het doen van onderzoek. In de beste geval is het beleid niet alleen een papieren voornemen, maar ademt de school als het ware de behoefte aan het verbeteren van de onderzoekvaardigheid van leerlingen. Op technasia (maar zeker niet alleen daar!!!) die in het netwerk meedoen is dat bijvoorbeeld het geval.

 

Chaotisch aanbod?

Jullie hebben nogal veel, heel verschillend ogende onderzoeksprogramma’s en onderwijsprojecten te bieden. Als je de lijst ziet, komt het allemaal wat chaotisch over. Zijn er overeenkomsten in wat jullie te bieden hebben?
2017-02-25T12:54:31+00:00

Zeker! Vrijwel steeds is er een opdrachtgever of belanghebbende buiten de school waarvoor leerlingen aan het werk gaan. Alle onderzoeksprogramma’s en onderwijsprojecten zijn bedoeld om de relatie tussen school en buitenwereld te verstevigen. Altijd gaat het om mensen, voor wie of met wie leerlingen aan het werk zijn. Zo worden ook heel algemene kwesties tastbaar als die van arm-rijk, klimaatverandering, mondialisering en dergelijke.
Alle onderzoeksprogramma’s en onderwijsprojecten helpen leerlingen bovendien om over hun toekomstige onderwijs of beroep na te denken. In de onderbouw gaat het dan bijvoorbeeld om de keuze voor een bepaald profiel, in de bovenbouw om de keuze voor een vervolgopleiding.
En uiteraard betreffen alle onderzoekprogramma’s het leren onderzoeken (of ‘grondig uitzoeken’)

Concetrische opbouw?

Jullie staan een concentrische opbouw van het leren onderzoeken voor, in combinatie met het ontwikkelen van maatschappelijke betrokkenheid. Met welke andere vormen van opbouw contrasteert deze concentrische opbouw?
2017-02-25T12:55:40+00:00

Concentrisch wil zeggen: leerlingen doen steeds een volledig of bijna volledig onderzoek en worden daar steeds beter in. Het alternatief is een opsplitsing in deelvaardigheden die samengevoegd onderzoekcompetentie moeten opleveren. Of dat gelukt is blijkt bijvoorbeeld bij het maken van de profielwerkstukken als leerlingen (dan voor het eerst!) alles zelf moeten doen, van de keuze van een onderwerp tot de presentatie.

Het concentrisch werken vormt in onze visie de ruggengraat van het leerplan als het om leren onderzoeken gaat. Je trekt er een ook voor leerlingen duidelijke lijn mee door je school. Daarnaast worden uiteraard tal van deelvaardigheden geoefend, bij de verschillende vakken. Een verslag leren schrijven bij Nederlands. Een experiment voorbereiden en uitvoeren bij de exacte vakken. Bronnenonderzoek doen bij geschiedenis. Etcetera! Overigens zullen ook tal van docenten van mening zijn dat het niet zinvol is de vaardigheden al te zeer op te splitsen. Het lijkt ook onwerkbaar dat je bijvoorbeeld bij biologie een onderzoeksvraag leert formuleren en bij maatschappijleer een interview leert voorbereiden om dat dan bij aardrijkskunde onderzoekvraag + interview toe te passen op een geografisch vraagstuk ….

Onderwijstijd van leerlingen?

Hoeveel procent van de onderwijstijd werken leerlingen in jullie visie aan de opbouw van onderzoekvaardigheid?
2017-02-25T12:56:41+00:00

Daar iets niets eenduidigs over te zeggen. Een school voor voortgezet onderwijs is het aan de leerlingen en aan zichzelf verplicht om leerlingen met zo hoog mogelijke cijfers te laten slagen voor het eindexamen. Alles hang dus af van de mate waarin de school er in slaagt het leren onderzoeken in het eigen leerplan te integreren. We zien dat veel scholen er in slagen om ook in de onderbouw onderwijstijd te reserveren, in uren die vanuit verschillende vakgebieden beschikbaar komen of binnen vakuren. We zien ook dat scholen graag beginnen met de onderzoeksprogramma’s voor profielwerkstukken. Daar is integratie in het leerplan immers geen enkel probleem. En bovendien maakt het cijfer voor het profielwerkstuk deel uit van het eindexamen.
Te overwegen is om in elk van de leerjaren 40 – 50 uur voor onderzoeksprogramma’s in te ruimen. Maar dit aantal uren is uitsluitend gebaseerd op de gedachte dat leerlingen minstens zoveel uur nodig zullen hebben om een onderzoek met enige diepgang te kunnen uitvoeren. Dat zou iets van 5 tot 6 % van de onderwijstijd zijn. Voeg daarbij wat vanuit de schoolvakken aan onderzoek wordt gedaan en het percentage kan snel oplopen.

Alle leerlingen wetenschappers?

Is al jullie onderzoek wetenschappelijk onderzoek? Betekent dat bijvoorbeeld dat jullie vinden dat MAVO leerlingen en HAVO leerlingen zich wetenschappelijk onderzoek eigen moeten maken?
2017-02-25T12:57:41+00:00

Je mag onderscheid maken tussen wetenschappelijk onderzoek, iets grondig uitzoeken en werkwijzen als die van een onderzoeksjournalist. Het onderscheid is echter gradueel. Aan wetenschappelijk onderzoek kunnen strenge eisen worden gesteld die in mindere mate ook gelden voor ‘iets grondig uitzoeken’. Denk aan eisen als herhaalbaarheid, openbaarheid van methode, consistentie en dergelijke. MAVO leerlingen bijvoorbeeld kunnen zeker leren iets grondig uit te zoeken en daarbij, net als in het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs, de bijhorende sleutelervaringen op te doen. Sleutelervaringen over het verschil tussen kennis en een mening, over de waarde van het stellen van vragen, over de waarde van een enigszins planmatige aanpak, over de zingeving die ontstaat als je echt iets wilt weten, en dergelijke.

Alleen maatschappelijk relevant onderzoek?

Het onderzoek dat jullie stimuleren is altijd maatschappelijk relevant onderzoek. Leren onderzoeken is toch ook: je eigen nieuwsgierigheid, naar wat dan ook, gedisciplineerd leren te volgen?
2017-02-25T12:59:54+00:00

Onderzoek hoeft uiteraard niet steeds direct maatschappelijk bruikbaar te zijn. Dat geldt ook voor het onderzoek dat leerlingen op school leren doen. Alleen al het kijken naar een waterdruppel door een microscoop – om iets eenvoudigs te noemen – kan een geweldige leerervaring zijn die tot tal van nieuwe vragen leidt. Vanuit het Worldschool Network ontstaat echter alleen onderzoek dat op een of andere wijze altijd aan een global issue is verbonden. Inventariseer wat vanuit de vakgebieden al aan onderzoek wordt gedaan en vlecht dit door de leerjaren heen, samen met het onderzoek naar global issues, en er ontstaat iets heel moois!